نقد رمان«کالت» نوشته بابک تبرایی

یادداشتی بر رمان«کالت» نوشته بابک تبرایی

بازتعریف اقلیت شیفته

رمان«کالت» نوشته بابک تبرایی، ادای دین به یک واژه غریب در دنیای کلمات است که مولف با انتخاب بستر سینما برای توضیح این واژه، داستانی با رویکردهای تاریخی- تخیلی خلق می کند که قبل از هر چیزی، نشان دهنده دلمشغولی نویسنده در دنیای واژه های سینمایی است که با رویدادهای فرهنگی و اجتماعی جامعه معاصر ایران گره خورده است. شخصیت اصلی داستان، کیوان شاه علی دوست، استاد حقالتدریسی دانشگاه است که برای مقطعی تدریس تاریخ سینما 3 را در یکی از مراکز دانشگاهی شروع می کند اما همزمان با تدریس با اتفاق های پیش بینی نشده ای مواجه می شود که ظاهرا مرتبط با موضوع کلاس است، ولی ریشه در تاریخ سینما و موضوع بحث کلاس، کالت سینمایی دارد. شیفتگی قهرمان داستان به واژه کالت، او را بر آن می دارد موضوع را پیگیری کند که سر از دالان های تو در توی تاریخ سینمای ایران در می آورد، البته با تاریخ ساختگی که برگرفته از تخیل نویسنده و معطوف به سرگذشت سینمای ایران در مراحل اولیه است. با این حال، رمان کالت، قصه نسبتا جذابی دارد که با ورود اسرار آمیز دختری جوان، «تارا» وارد مرحله تازه ای می شود. تارا، کیوان شاه علی دوست را با زنی بنام«ماه بانو» آشنا می کند که اسرار زیادی از تاریخ سینما در سینه دارد. او یکی از نخستین های سینمای ایران را در اختیار دارد که قهرمان داستان به شدت شیفته دیدن آن است؛ دوربین- پروژکتور لومی یر، حسین آقاخان که در یک مکان اسرار آمیز نگه داری می شود. داستان کالت در دو بستر، زندگی شخصی قهرمان داستان و سرگذشت سینمای ایران با محوریت سینمای کالت پیش می رود. کیوان شاه علی دوست در زندگی شخصی موقعیت نسبتا آشفته ای دارد. با این حال، تمرکز اصلی خود بر روی تحقیق پیرامون موضوع سینمای کالت می گذارد. با توجه به غریب بودن واژه کالت برای خواننده عمومی داستان، نویسنده در ابتدای کتاب درباره این واژه در فرهنگ های مختلف توضیح می دهد:«(گروهی از مردم که دنباله روی) نظامی از پرستش(هستند)، به ویژه نظامی که با شکل های معمول و تثبیت شده دینی در یک جامعه خاص متفاوت باشد(...)/ یک سبک یا مد خاص، برای نمونه در هنر، موسیقی، یا نوشتن، که از سوی گروهی نسبتا کوچک با شور و اشتیاق فراوان دنبال می شود: موسیقی او تا حدی کالت شده است./ کتاب های او جزء پرفروش ترین ها نیستند، اما طرفداران کالت خاصی پیدا کرده اند./ یک فیلم کالت./ سینمای کالت سینمایی است که با واکنش شدیدا نامعمول مخاطبانش تعریف می شود...» (ص 7 ) در طول قصه نویسنده تلاش می کند برای توضیح واژه مورد نظر، دنیای خیالی به شدت شبیه واقعیت در تاریخ سینمای ایران را بازسازی کند و شخصیت حسین آقاخان از نمونه های بارز در این زمینه است. این شخصیت ویژگی های آشنایی دارد که با بسیاری از نمونه های واقعی می تواند تطابق داشته باشد. از ترفندهای به کار رفته در روایت این اثر، تغییر جایگاه راوی در فصل های مختلف است که به قوام یافتن اثر در ترکیب نهایی آن کمک کرده است. به ویژه در فصل های پایانی که راوی از زاویه اولیه روایت فاصله می گیرد و در مقام نویسنده به کلیت اثر نگاه می کند.

چاپ اول(زمستان 1395) کتاب«کالت» نوشته بابک تبرایی، در 248 صفحه با شمارگان 1100 نسخه و قیمت 15000 تومان از سوی انتشارات ققنوس در تهران چاپ و منتشر شده است.

+ نوشته شده در یکشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۶ساعت 10:27 توسط علی الله سلیمی |